# अपौरुषेय (apauruṣeya)

Canonical page: https://sanskritlexicon.com/word/apaurusheya

अपौरुषेय (apauruṣeya) is a Sanskrit word meaning not coming from men, superhuman, not of human origin or made by men, of divine origin, not of human origin or divine.

- **SLP1:** `apOruzeya`  **IAST:** apauruṣeya  **Devanagari:** अपौरुषेय
- **Wikipedia:** https://en.wikipedia.org/wiki/Apauru%E1%B9%A3ey%C4%81
- **Declensions:** 48 forms — https://sanskritlexicon.com/word/apaurusheya/declensions.md
- **Other headwords romanised the same way:** अपौरुषेया (apauruṣeyā)

## Meanings by context

### Not of human origin; Superhuman or Divine (4 definitions)
- not coming from men  
  *Monier-Williams Sanskrit-English Dictionary (1899)*
  > (H2) [Printed book page 57,1] अ - पौरुषेय (a-pauruṣeya) mfn. not coming from men, Ṣaḍviṃśa-brāhmaṇa (Title) [ ID=10428 ]
- Not of human origin or divine  
  *Vaidya Sanskrit-English Dictionary*
  > अपौरुषेय (apauruṣeya) [Printed book page 042-29 ] अपौरुषेय (apauruṣeya) a. (f. या (yā) ) Not being of human origin, not made by men, of divine origin, as ग्रन्थोऽपौरुषेयः पौरुषेयोऽथवा (grantho'pauruṣeyaḥ pauruṣeyo'thavā) Jaim.N.M.; अपौरुश्जेयप्रतिष्ठः (apauruśjeyapratiṣṭhaḥ) M.M. ix. (not established by man). [ ID=2321 ]
- superhuman  
  *Cappeller Sanskrit-English Dictionary*
  > अपौरुषेय (apauruṣeya) [Printed book page 031 ] अपौरुषेय (apauruṣeya) a. not produced by man, superhuman. [ ID=2087 ]
- Not of human origin or made by men, of divine origin  
  *Goldstücker Sanskrit-English Dictionary*
  > अ (a) पौरुषेय (pauruṣeya) (apauruṣeya) [Printed book page 205-a ] अ (a) पौरुषेय (pauruṣeya) (apauruṣeya) Tatpur. m. f. n. ( - यः - यी - यम् (-yaḥ-yī-yam) ) Not being of hu- man origin, not made by men, of divine origin, as the Veda; e. g. अ (a) पौरुषेय (pauruṣeya) (apauruṣeya) ो वेदः; (apauruṣeyo vedaḥ;) or in the Sāṅkhya-tattwa- kaumudī: श्रुतिवाक्यजनितं वाक्यार्थज्ञानं तच्च स्वतः प्रमाणम - (śrutivākyajanitaṃ vākyārthajñānaṃ tacca svataḥ pramāṇama-) पौरुषेय (pauruṣeya) वेदजनितत्वेन सकलदोषशङ्काविनिमुक्तेर्युक्तम्; (pauruṣeyavedajanitatvena sakaladoṣaśaṅkāvinimukteryuktam;) or in the Jaim.-nyāyam.: ऊहग्रन्थोऽपौरुषेय (pauruṣeya) ः पौरुषेय (pauruṣeya) ोऽथवा - (ūhagrantho'pauruṣeyaḥ pauruṣeyo'thavā-) ग्रिमः (grimaḥ) &c. E. अ (a) neg. and पौरुषेय (pauruṣeya). [ ID=5324 ]

## Sources

Definitions from Cappeller Sanskrit-English Dictionary; Goldstücker Sanskrit-English Dictionary; Monier-Williams Sanskrit-English Dictionary (1899); Vaidya Sanskrit-English Dictionary.
Text from the Cologne Digital Sanskrit Lexicon, University of Cologne.

The Sanskrit Lexicon app for iPhone, iPad and Mac: https://apps.apple.com/us/app/sanskrit-lexicon-dictionary/id6746787546
