— Monier-Williams Sanskrit-English Dictionary (1899)
विपर्ययviparyaya
विपर्यय (viparyaya) is a Sanskrit word meaning reversed, inverted, perverse, or contrary, turning round, revolution, running off, coming to an end, transposition, change, or alteration, inverted order or succession, the opposite. Its 22 recorded definitions are grouped into 9 contexts, among them Inversion, Contrariety, or The Opposite (Noun), Adverbial: On the contrary / Otherwise, Being Reversed, Inverted, Perverse, or Contrary (Adjectival/Qualitative).
- Definitions
- 22
Meanings by context
Inversion, Contrariety, or The Opposite (Noun)
5 definitions
— Monier-Williams Sanskrit-English Dictionary (1899)
विपर्यय (viparyaya) m. 1. Inversion, contrariety, श्रेयसेप्यस्य ते तात वचसो नास्मि भाजनम् । नभसः स्फुटतारस्य रात्रेरिव विपर्यय (viparyaya)ः (śreyasepyasya te tāta vacaso nāsmi bhājanam . nabhasaḥ sphuṭatārasya rātreriva viparyayaḥ) (i.e. day) Kir. xi.44; 2. change, समुद्रगारूपविपर्यय (viparyaya)ेऽपि (samudragārūpaviparyaye'pi) K.S. vii.42; 3. absence, non-existence, त्यागे श्लाघाविपर्यय (viparyaya)ः (tyāge ślāghāviparyayaḥ) R. i.22, K.S. vi.44; 4. exchange, barter; 5. error, transgression, mistake; 6. misfortune, calamity; 7. enmity; 8. destruction, annihilation. [ID=35168]
— Vaidya Sanskrit-English Dictionary
विपर्यय (viparyaya) viparyaya, i. e. vi-pari-i + a,
Page0861-a+ 43
— Benfey Sanskrit-English Dictionary
Vi-paryaya, as, m. reverse, inversion, contra- riety, (viparyaye, on the contrary; rātrer vipar- yayaḥ, the contrary of night, i. e. day); inverted order or succession, perverseness, obstruction, opposi- tion; change, interchange, exchange, barter, (dra- vya-v°, exchange of goods, buying and selling, trade); morbid change, reverse of fortune, calamity, mis- fortune, adverse fate; error, transgression, trespass;
Page0927-c+ 71
misapprehension, mistake, failure of conception; per- verseness of disposition; change of purpose or conduct, enmity, hostility; overthrow, destruction, annihilation. [ID=43230]
— Monier-Williams Sanskrit-English Dictionary (1872)
Adverbial: On the contrary / Otherwise
3 definitions
वि-पर्यये (vi-paryaye) ind., in the opp° case, otherwise [ID=197715.1]
— Monier-Williams Sanskrit-English Dictionary (1899)
— Monier-Williams Sanskrit-English Dictionary (1899)
— Monier-Williams Sanskrit-English Dictionary (1899)
Being Reversed, Inverted, Perverse, or Contrary (Adjectival/Qualitative)
3 definitions
वि-पर्यय (vi-paryaya) mfn. reversed, inverted, perverse, contrary to (gen.), BhP. [ID=197702]
— Monier-Williams Sanskrit-English Dictionary (1899)
विपर्यय (viparyaya) vi-paryaya, a. (rare, P.) inverted;
opposed to (g.); perverse; m. transposition,
exchange; change, alteration; inversion,
opposite (e. g. saṃdhi-viparyayau, peace and
its opposite = war; prabhāvasya-, opposite of
strength = faint; buddhi —, opposite opinion);
change for the worse, disfigurement; reverse,
mishap, overthrow, calamity, misfortune
(rare); perverseness; change of opinion
(rare); wrong opinion or notion, error: lc.
in the opposite case, otherwise. [ID=16650]
— Macdonell Sanskrit-English Dictionary
विपर्यय (viparyaya) a. inverted, perverse; m. revolution (of the sun), expiration (of a time); failure (of conception); overthrow, inversion; opposition, the contrary of (gen. or —°); change, barter, alteration, esp. to the bad, reverse of fortune, calamity, ill luck, adversity; error, mistake. [ID=29706]
— Cappeller Sanskrit-English Dictionary
Error, Mistake, or Misapprehension
2 definitions
— Monier-Williams Sanskrit-English Dictionary (1899)
— Monier-Williams Sanskrit-English Dictionary (1899)
Misfortune, Calamity, or Destruction
2 definitions
— Monier-Williams Sanskrit-English Dictionary (1899)
— Monier-Williams Sanskrit-English Dictionary (1899)
Perverseness, Enmity, or Hostility
2 definitions
— Monier-Williams Sanskrit-English Dictionary (1899)
— Monier-Williams Sanskrit-English Dictionary (1899)
Revolution, Turning, or Termination
2 definitions
— Monier-Williams Sanskrit-English Dictionary (1899)
— Monier-Williams Sanskrit-English Dictionary (1899)
Specific Miscellaneous Meanings
2 definitions
— Monier-Williams Sanskrit-English Dictionary (1899)
— Monier-Williams Sanskrit-English Dictionary (1899)
Exchange or Barter
1 definition
— Monier-Williams Sanskrit-English Dictionary (1899)
Read विपर्यय in the app
All the contexts on this page, offline — and the word becomes yours to keep, annotate and come back to.
- Favorite विपर्यय to save it
- Add your own notes
- Search by Context
- Declension tables offline
- Syncs through iCloud
Definitions on this page come from 6 works: Benfey Sanskrit-English Dictionary, Cappeller Sanskrit-English Dictionary, Macdonell Sanskrit-English Dictionary, Monier-Williams Sanskrit-English Dictionary (1872), Monier-Williams Sanskrit-English Dictionary (1899), Vaidya Sanskrit-English Dictionary. Text from the Cologne Digital Sanskrit Lexicon.